Masz jakieś pytania?
Pomoce dydaktyczne - zaburzenia słuchu u dzieci
Prawidłowo rozwinięty zmysł słuchu pozwala na odbieranie, identyfikowanie i dokonywanie różnicowania dźwięków. Dziecko uczy się świata przez zmysły. Zaburzenia słuchu powodują trudności w jego funkcjonowaniu, często nasilające się wraz z wiekiem. Im dziecko jest starsze, tym więcej czeka na nie nowych wyzwań i tym więcej umiejętności oczekuje się od niego. Wady słuchu u dzieci powodują problemy z wykształceniem się prawidłowych zdolności czytania, pisania oraz mówienia. Niższy poziom syntezy słuchowej znacznie ogranicza rozwój pamięci słuchowej, co może skutkować np. trudnościami w pisaniu dyktand, opanowaniu tabliczki mnożenia czy w recytowaniu wierszy.
W stymulowaniu percepcji słuchowej, kiedy występują zaburzenia słuchu, stosuje się różne pomoce dydaktyczne i zabawy słuchowe. W pracy nad pamięcią słuchową mogą pomóc omnomatopeje, to znaczy wyrażenia dźwiękonaśladowcze na przykład w formie kolorowych kart z podpisanym dźwiękiem pasującym do obrazka przedstawionego na karcie. Przy ćwiczeniach zmysłu słuchu również ogromnie przydatne są pomoce elektroniczne. Dzieci przepadają za grą o nazwie „Pamięć dźwiękowa” polegającą na dopasowaniu par klocków dostarczających takich samych dźwięków. Z kolei w grze „Świat dźwięków+CD”, dziecko ma za zadanie dopasowanie odtwarzanego dźwięku z obrazkiem przedstawionym na ilustracji. Posiadamy także „Telefon - szept”, który umożliwia dziecku słyszenie własnej wzmocnionej mowy.
Stymulacja percepcji słuchowej odbywa się poprzez intensywny trening wrażliwości słuchowej, zabawy rytmiczne i ćwiczenia koncentracji słuchowej. Ogromnie ważne jest to, aby poświęcić dziecku jak najwięcej czasu, uwagi i cierpliwości – trening czyni mistrza. Zaangażowanie różnego rodzaju gier i zabaw sprawi, że nauka słuchu stanie się dla dziecka rozrywką i przyjemnością, a wykształcenie odpowiednich zdolności mowy, czytania i pamięci słuchowej zacznie się u niego rozwijać w sposób naturalny.
FAQ:
Wyróżniamy trzy główne rodzaje niedosłuchu u dzieci: przewodzeniowy (wynikający z zaburzeń ucha zewnętrznego lub środkowego), czuciowo-nerwowy (spowodowany uszkodzeniem ślimaka lub nerwu słuchowego) oraz mieszany (łączący cechy obu typów). Niedosłuch przewodzeniowy jest często odwracalny po leczeniu, natomiast czuciowo-nerwowy wymaga aparatowania. Wczesna diagnoza jest kluczowa dla skuteczności rehabilitacji słuchu.
Dziecko z niedosłuchem może mieć trudności ze zrozumieniem poleceń nauczyciela, szczególnie przy hałasie w klasie. Często prosi o powtórzenie informacji, myli podobnie brzmiące słowa i ma trudności z nauką czytania i ortografii. W szkole warto zapewnić dziecku z wadą słuchu miejsce w pierwszej ławce, dostęp do systemów FM i wsparcie nauczyciela wspomagającego.
Możliwość wyleczenia niedosłuchu zależy od jego rodzaju i przyczyny. Niedosłuch przewodzeniowy, spowodowany np. zapaleniem ucha środkowego lub woskowinną zatkającą ucho zewnętrzne, jest często w pełni odwracalny po odpowiednim leczeniu. Niedosłuch czuciowo-nerwowy jest zazwyczaj trwały, ale można skutecznie kompensować go poprzez aparaty słuchowe lub implanty ślimakowe, połączone z odpowiednią rehabilitacją.
Dla dzieci z zaburzeniami słuchu szczególnie ważne są materiały wizualne – obrazkowe karty pracy, tablice z symbolami i piktogramami oraz systemy AAC wspomagające komunikację. Pomocne są systemy FM (pętla indukcyjna) zmniejszające wpływ hałasu otoczenia oraz specjalne programy komputerowe do ćwiczenia percepcji słuchowej. Moje Bambino oferuje pomoce dydaktyczne dostosowane do potrzeb uczniów słabosłyszących.
Ćwiczenia percepcji słuchowej u dzieci z niedosłuchem obejmują rozpoznawanie dźwięków otoczenia, różnicowanie tonów, rozpoznawanie głosek i sylab oraz ćwiczenia rytmiczne. Ważna jest praca z logopedą lub surdopedagogiem, który dobierze indywidualny program stymulacji słuchowej. Systematyczne ćwiczenia, prowadzone zarówno w szkole, jak i w domu, znacząco poprawiają możliwości słuchowe dzieci noszących aparaty słuchowe.