Nowe zestawy LEGO® Education Informatyka i AI

SPIS TREŚCI:

1. Nowe zestawy LEGO® Education Informatyka i AI – nowe podejście do nauczania informatyki
2. Wstęp – jak zestawy LEGO® Education Informatyka i AI wypadają na tle „starszych” rozwiązań
3. Podstawowe założenia LEGO® Education Informatyka i AI
4. Pierwsze wrażenia z zestawem LEGO® Education Informatyka i AI
5. Jak zarządzać pracą uczniów z LEGO® Education
6. Coding Canvas – nowa aplikacja do nauki kodowania
7. Materiały dla nauczycieli LEGO® Education Informatyka i AI 
8. Implementacja sztucznej inteligencji w LEGO® Education Informatyka i AI
9. Wyposażenie pracowni z LEGO® Education
10. Podsumowanie, czyli co dalej w świecie LEGO® Education

Programowanie jest istotną częścią doświadczenia pracy z zestawami LEGO® Education od niemal samego początku.  Począwszy od zestawu TC Logo, stworzonego przy współpracy z Seymourem Papertem, wydanego jeszcze pod marką LEGO® Dacta, przez zestawy Mindstorms, WeDo po SPIKE, uczniowie mieli okazję tworzyć programowalne modele, rozwijając swoje umiejętności, kształtując kreatywność i wiedzę o technologii. Zestawy te stały się podstawą zajęć robotycznych w wielu szkołach czy w ramach dodatkowych kursów.

Dla wielu była to po prostu świetna zabawa, a dla innych początek pasji związanej z kodowaniem i robotyką, która później przerodziła się w karierę zawodową inżyniera czy programisty.

Często jednak pojawiały się głosy, że o ile dotychczasowe rozwiązania świetnie spisują się podczas prowadzenia dodatkowych zajęć z kodowania i robotyki, to ciężko wykorzystać w pełni ich potencjał na zwykłych lekcjach informatyki, mając do dyspozycji jedynie 45 minut tygodniowo.  Jednocześnie w ostatnich latach mogliśmy obserwować dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji oraz upowszechnienie się systemów LLM.

Sprawdźmy więc, czy nowe zestawy LEGO® Education Informatyka i AI są odpowiedzią na te potrzeby.

Podobnie jak w przypadku zeszłorocznych zestawów LEGO® Education Nauki przyrodnicze i ścisłe, nowe zestawy zostały przygotowane w trzech wariantach, oznaczonych odpowiednio jako 5+, 8+ oraz 11+.  Pierwszy z nich, przeznaczony dla starszych grup przedszkolnych oraz edukacji wczesnoszkolnej, nie jest jeszcze dostępny, a jego premiera będzie miała miejsce we wrześniu 2026 roku. Pozostałe dwa zestawy, przeznaczone odpowiednio dla klas IV-VI oraz VII-VIII, są już dostępne w naszej ofercie. Każdy z zestawów przeznaczony jest do pracy 4 uczniów, a LEGO® Education dla każdego z nich oferuje po 30 gotowych scenariuszy zajęć.  W każdym zestawie oprócz kompletu klocków i broszury z instrukcjami znajdziemy też elementy elektroniczne, odpowiednio:

• Czujnik koloru i pojedynczy silnik w zestawie 5+,
• czujnik koloru i podwójny silnik w zestawie 8+,
• czujnik koloru, pojedynczy silnik, podwójny silnik i urządzenie sterujące w zestawie 11+.

Urządzeniom towarzyszom karty połączeniowe umożliwiające ich konfigurację, jedna w zestawach 5+ i 8+, dwie w zestawie 11+.

Biorąc nowe zestawy do ręki, od razu widzimy podobieństwo formatu do zeszłorocznej premiery LEGO® Education. Kompaktowe, zamykane pudełko nie zajmuje dużo miejsca i ułatwia przenoszenie wielu zestawów na raz, a zatrzaski przytrzymujące wieko pozwalają sądzić, że nawet przypadkowy upadek nie spowoduje kłopotliwego wysypania zawartości. Klocki, podzielone według kolorów, przesypujemy do wyznaczonych w pudełku przegródek, podobnie jak elementy elektroniczne, które dodatkowo są osadzone w papierowej wytłoczce.

Kompaktowe wymiary pudełek z pewnością ułatwią przechowywanie i zarządzanie całą pracownią informatyczną, a w razie potrzeby wszystkie zestawy można łatwo przenosić pomiędzy salami.

Dla osób, które dotychczas pracowały tylko z zestawami LEGO® Education SPIKE lub starszymi, np. WeDo 2.0, nowością może być inny sposób pracy uczniów z zestawami Informatyka i AI. Wśród klocków znajdziemy 4 figurki w kolorach niebieskim, czerwonym, zielonym i żółtym. Służą one do podziału ról pomiędzy uczniami, którzy wybierają je lub losują przed rozpoczęciem budowania modelu. W parze z tym idą oczywiście odpowiednio dostosowane instrukcje, gdzie każdemu kolorowi przypisano konkretny etap. Taki system zapewnia równe zaangażowanie całej czwórki uczniów pracujących przy jednym zestawie i usprawnia sam proces budowania, który nie zajmuje już tak dużej części trwania lekcji, co jest istotne gdy chcemy wykorzystać zestaw do pracy podczas standardowej 45 minutowej godziny lekcyjnej.

Na kolejnych etapach lekcji, gdzie zadaniem uczniów będzie modyfikacja modelu jak i sterującego nim programu znajdziemy sugestie, aby czteroosobowa grupa podzieliła się na dwa zespoły, z których jeden zajmie się właśnie budową modelu, a druga jego zaprogramowaniem.

Wraz z premierą rozwiązania LEGO® Education Informatyka i AI zobaczyliśmy nowe środowisko do kodowania, czyli aplikację Coding Canvas. Dostępna jest ona w wersji przeglądarkowej pod adresem code.legoeducation.com oraz jako aplikacja dla tabletów iPad w sklepie Apple App Store na iPadOS.
W tym momencie oferuje ona tylko możliwość kodowania w środowisku bloków słów, jednak wraz z premierą zestawu Informatyka i AI 5+ otrzymamy też dostęp do bloków ikon, które możemy znać z pracy z zestawem SPIKE Essential czy WeDo 2.0.

Tworzenie nowego projektu w trybie swobodnym.

Programować możemy też w dwóch trybach – swobodnym, który otwieramy poprzez utworzenie nowego projektu w głównym widoku aplikacji. Dostępne są tutaj od razu wszystkie bloki kodujące, a urządzenia elektroniczne podłączamy swobodnie. Jednak zdecydowanie częściej uczniowie będą korzystali z pracy w trybie lekcji, który zawiera ograniczoną liczbę bloków do tych, które będą przydatne w tym konkretnym zadaniu. Oczywiście, podobnie jak w aplikacji SPIKE, zawsze możemy przełączyć się do trybu swobodnego. Tryb lekcji uruchamiamy wprowadzając odpowiedni PIN na głównym ekranie. Numer ten znajduje się w prezentacji wyświetlanej przez nauczyciela i pokazywany jest już po skończeniu etapu budowania.

Wprowadzenie PINu lekcji.

Taki sposób pracy zdecydowanie usprawnia przebieg zajęć w warunkach zwykłej lekcji informatyki. Na etapie budowania uczniowie nie muszą w ogóle siedzieć przy komputerze czy tablecie, a gdy nadchodzi moment na zaprogramowanie modelu, nie muszą szukać odpowiedniej lekcji – wystarczy wpisanie kodu, ten zaś możemy pokazać dopiero wtedy, gdy wszystkie zespoły ukończą budowę swoich modeli.

Ikonka w lewym dolnym rogu otwiera menu przełączania między trybem lekcji a swobodnym.

Same klocki, urządzenia elektroniczne oraz środowisko programowania oczywiście są w stanie bardzo wzbogacić nauczanie informatyki w szkołach, jednak o sile LEGO® Education Informatyki i AI stanowią przede wszystkim gotowe materiały i scenariusze dla nauczycieli. Znajdziemy je na Portalu Nauczyciela, dostępnym pod adresem teach.legoeducation.com. Do korzystania w pełni z portalu potrzebne jest zalogowanie się na swoim koncie LEGO®, które możemy zarejestrować za darmo.

Dla każdego z wariantów zestawu przygotowano 30 gotowych do wykorzystania scenariuszy wraz z materiałami dodatkowymi, takimi jak prezentacja do wyświetlenia uczniom. Co istotne, wszystkie lekcje są ułożone w formie kursu programowania, gdzie kolejne moduły pomagają uczniom zrozumieć konkretne koncepcje związane z programowaniem. W każdym module znajdziemy 5 aktywności – 4 standardowe lekcje oraz podsumowujący dany dział wiedzy projekt. Standardowe lekcje posiadają przypisaną instrukcję budowy modelu, przy czym jeden model jest zawsze dzielony przez dwie lekcje w module.

W każdej lekcji znajdziemy prezentację, którą możemy wyświetlić uczniom i która organizuje nam przebieg lekcji, a szczegółowe informacje o poszczególnych jej etapach znajdziemy w notatkach dla nauczyciela.

Szeroko pojęta sztuczna inteligencja już wiele lat temu zaczęła wchodzić do naszej codzienności, a kilka lat temu rozpoczął się okres jej szybkiego rozwoju i zastosowania w kolejnych dziedzinach. Mimo wielu kontrowersji z tym związanych technologie AI są już na stałe częścią naszej rzeczywistości, warto więc znać przynajmniej podstawowe zasady działania tej technologii. Dlatego przyjrzymy się jeszcze temu jak LEGO® Education udało się zaimplementować elementy sztucznej inteligencji do nowych zestawów.

Przede wszystkim AI stanowi osobny moduł kompletnego kursu programowania, na który składają się wspomniane we wcześniejszym rozdziale scenariusze zajęć, łącząc tematykę AI z programowaniem. Co istotne, uczniowie nie pracują z narzędziami generatywnej sztucznej inteligencji, takimi jak znane modele językowe czy generatory obrazów czy filmów. Zamiast tego oparto implementację AI na algorytmach klasyfikujących, pozwalających na rozpoznawanie gestów czy pozy. To co prawda dość prosta implementacja elementów sztucznej inteligencji, ale mająca dużo zalet w zastosowaniach edukacyjnych.

Po pierwsze, pokazuje ona uczniom, że AI nie kończy się na popularnych obecnie usługach, takich jak chatboty czy generatory obrazów. Sztuczna inteligencja może być i jest obecna w praktycznych zastosowaniach, systemach bezpieczeństwa i automatyce. Pozwala to budować zdrowe podejście do tych narzędzi i uniknąć popadania w skrajności. Z jednej strony uczniowie mogą zobaczyć, że sztuczna inteligencja to zwykłe narzędzie, które może być podatne na błędy i dlatego do rezultatów jego pracy trzeba podchodzić z rezerwą. Z drugiej nie jest to coś, co należy zupełnie odrzucać, gdyż w wielu przypadkach nie mamy alternatywy do zastosowania algorytmów uczących się.

Po drugie, prostota tej implementacji sprawia, że nie wymaga ona dużej mocy obliczeniowej i może być stosowania na dowolnym urządzeniu.

Poza tym sposób implementacji AI w nowych zestawach LEGO® Education sprawia, że jest bezpieczna. Podczas pracy z klasyfikatorami AI wykorzystujemy widok z kamery, jednak widok jest zanonimizowany poprzez rozmazanie twarzy i sylwetek i nie jest nigdzie przesyłany, co zazwyczaj nie ma miejsca w analogicznych rozwiązaniach.

Zestawy LEGO® Education Informatyka i AI pozwalają w prosty sposób wyposażyć pracownie informatyczną w świetną pomoc dydaktyczną, warto jednak poświęcić chwilę na zaplanowanie tego, aby móc korzystać w pełni z jej możliwości.

Pamiętaj, że zestawy LEGO® Education Informatyka i AI są opracowane z myślą o pracy 4 uczniów i liczby tej nie należy przekraczać, uwzględnij więc maksymalną liczbę uczniów, z którymi masz regularne zajęcia i zapewnij im ilość zestawów pozwalającą na pracę w takich grupach.

Pamiętaj też, że zestawy 5+, 8+ i 11+ są osobnymi produktami i nie uzupełniają się wzajemnie, dlatego jeżeli nie możesz sobie pozwolić na zakup zarówno kompletu 8+ jak i 11+ wybierz jeden w odpowiedniej liczbie.

Oczywiście ważne jest też miejsce, w którym uczniowie będą pracować. Każdy zespół potrzebuje:

• Miejsca do złożenia modelu – np. duża ławka z 4 krzesłami
• Stanowisko programowania – np. stanowisko komputerowe pozwalające bezpośrednio pracować co najmniej dwójce uczniów lub tablet.

Oczywiście całość zajęć uczniowie mogą przeprowadzić na jednym stanowisku, ale tylko jeżeli jest ono na tyle przestronne, aby pozwolić na swobodną budowę modelu. Pamiętaj o tym, że etap budowania modelu przeprowadzany jest bez korzystania z aplikacji, więc może być przeprowadzony z dala od stanowiska komputerowego.

Aplikację Coding Canvas uruchomimy na każdym komputerze z zainstalowaną przeglądarką na silniku Chromium (np. Chrome, Edge, Brave), jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości musi on być wyposażony w łączność Bluetooth oraz kamerkę.

Moduł Bluetooth jest niezbędny do tego, aby połączyć z aplikacją urządzenia elektroniczne takie jak silniki, czujnik kolorów czy kontroler. W przypadku laptopów taki układ powinien być już wbudowany w urządzenie, jednak w przypadku komputerów stacjonarnych może być konieczne doposażenie ich w dodatkowy adapter podłączany do portu USB w obudowie lub slotu PCI-E na płycie głównej komputera.

Kamera nie jest potrzebna do realizacji większości scenariuszy zajęć, ale jest konieczna do realizacji lekcji z wykorzystaniem AI. Podobnie jak w przypadku modułu Bluetooth komputery stacjonarne będą w większości przypadków wymagały podłączenia zewnętrznego urządzenia na USB.

Oczywiście do pracy można też wykorzystać tablety, które oba te elementy mają na wyposażeniu. W przypadku iPadów znajdziemy dedykowaną aplikację w Apple App Store, a na urządzeniach z Androidem uruchomimy ją bezpośrednio w przeglądarce internetowej.

Jeżeli pracujesz już z zestawami LEGO® Education, np. SPIKE Essetnial lub Prime, możesz się zastanawiać, czy warto interesować się nowymi zestawami. Oczywiście, jeżeli prowadzisz już zajęcia ze SPIKE od lat, to nowe zestawy LEGO® Education Informatyka i AI mogą wprowadzić świeże wyzwania, a przede wszystkim zawierają one komplet ciekawych scenariuszy. Mogą się też sprawdzić wszędzie tam, gdzie nie udało się wyciągnąć pełnego potencjału z zestawów SPIKE, np. z powodu ograniczonego czasu zajęć. Gdy w placówce będą dostępne obie serie, to nowe LEGO® Education Informatyka i AI mogą stanowić świetną podstawę do nauki programowania w ramach standardowych lekcji informatyki, a zestawy SPIKE, w szczególności Prime mogą sprawdzić się na dodatkowych zajęciach z robotyki oraz w ramach pracy w trakcie tygodni projektowych.

Poniżej znajdziesz tabelę porównującą najważniejsze informację o zestawach SPIKE Prime oraz Informatyka i AI 8+ i 11+

LEGO® Education Informatyka i AI stanowi kompletne rozwiązanie do lekcji informatyki oraz dodatkowych kursów programowania dla uczniów szkół podstawowych. Pozwala na poznanie kluczowych koncepcji programistycznych w przystępny i atrakcyjny sposób z wprowadzeniem elementów edukacji STEAM. Prostota obsługi nowej aplikacji Coding Canvas usprawnia przebieg zajęć co umożliwia wdrożenie pracy z zestawem na standardowych 45 minutowych lekcjach. Jednocześnie kompletność materiałów dostępnych na portalu nauczyciela ułatwia wprowadzenie zestawu na swoich zajęciach nawet bez wcześniejszego doświadczenia z podobnymi pomocami.

Ważne są też kompaktowe wymiary pudełka z klockami oraz możliwość pracy przy jednym zestawie nawet 4 uczniów, co ułatwia przechowywanie zestawów i zarządzanie nimi jak i ogranicza koszty wyposażenia kompletnej pracowni.

Jeżeli chcesz wdrożyć nowe rozwiązania LEGO® Education Informatyka i AI w swojej szkole, zachęcamy Cię do  zapoznania się z ofertą Moje Bambino:

Tutaj linki do Portalu dla Nauczyciela oraz aplikacji Coding Canvas, z którymi zapoznać możesz się już teraz.

Zapraszamy też do zapoznania się z naszą ofertą szkoleń LEGO® Education, która niedługo zostanie uzupełniona o szkolenia z zakresu zestawów Informatyka i AI:

Autor:
Piotr Borowik − specjalista ds. szkoleń w Moje Bambino, certyfikowany trener LEGO® Education