Wraz z rozpoczęciem wdrażania Reformy26 oraz nowej podstawy programowej szkoły podstawowe stają przed wyzwaniem dostosowania przestrzeni edukacyjnych do nowych metod nauczania, opartych na doświadczeniu, eksperymentowaniu i praktycznym wykorzystaniu wiedzy. Odpowiedzią na te potrzeby jest rządowy program Pracownie Kompas Jutra, który wspiera szkoły oraz placówki doskonalenia nauczycieli w tworzeniu nowoczesnych pracowni przyrodniczych i praktyczno-technicznych.
Program umożliwia pozyskanie środków na doposażenie pracowni w specjalistyczne meble, narzędzia, pomoce dydaktyczne, zestawy eksperymentalne, wyposażenie laboratoryjne oraz inne rozwiązania wspierające aktywną naukę. Dzięki temu placówki mogą tworzyć funkcjonalne przestrzenie, które pozwalają uczniom rozwijać kompetencje przyszłości – od prowadzenia obserwacji i badań, przez analizowanie problemów, aż po projektowanie, konstruowanie i pracę zespołową.
Program Pracownie Kompas Jutra skierowany jest do publicznych i niepublicznych szkół podstawowych oraz placówek doskonalenia nauczycieli, które chcą przygotować swoje pracownie zgodnie z założeniami Reformy26. Warto pamiętać, że dofinansowania do placówek doskonalenia nauczycieli odbywa się tylko w 2026 roku. Program stanowi ważny element modernizacji polskich szkół, wspierając tworzenie środowiska, w którym uczniowie zdobywają wiedzę poprzez działanie, odkrywanie i samodzielne poszukiwanie rozwiązań.
Spis treści
Jakie są cele i założenia programu Pracownie Kompas Jutra?
Jakie rodzaje pracowni obejmuje program Pracownie Kompas Jutra i czym się różnią?
Wyposażenie pracowni i kategorie produktów w programie Pracownie Kompas Jutra
Jakie są kwoty wsparcia i harmonogram składania wniosków w programie Pracownie Kompas Jutra?
Jakie są cele i założenia programu Pracownie Kompas Jutra?
Jakie rodzaje pracowni obejmuje program Pracownie Kompas jutra i czym się różnią?
Pracownie przyrodnicze – umożliwiają prowadzenie zajęć z zakresu biologii, geografii, chemii i fizyki. Najważniejsze kompetencje doskonalone w ramach zajęć w pracowni przyrodniczej:
- prowadzenie obserwacji i badań – samodzielne formułowanie pytań, wykonywanie doświadczeń i wyciąganie wniosków,
- myślenie naukowe – rozumienie zależności przyczynowo-skutkowych oraz interpretowanie wyników badań,
- analiza i interpretacja danych – korzystanie z pomiarów, wykresów, tabel i wyników doświadczeń,
- kompetencje ekologiczne – rozumienie wpływu człowieka na środowisko i poszukiwanie rozwiązań proekologicznych,
- praca zespołowa – nauka pracy w zespole, realizacja projektów w grupach i prezentowanie wyników.
Pracownie praktyczno-techniczne – służą do nauki techniki, tworzenia konstrukcji i majsterkowania. Najważniejsze kompetencje doskonalone w ramach zajęć w pracowni praktyczno-technicznej:
- projektowanie i konstruowanie – tworzenie własnych rozwiązań, modeli i prototypów,
- umiejętności techniczne i manualne – bezpieczne posługiwanie się narzędziami i urządzeniami,
- kreatywność i innowacyjność – tworzenie własnych pomysłów i eksperymentowanie z materiałami,
- zasady bezpieczeństwa i odpowiedzialności – właściwe korzystanie z wyposażenia oraz przestrzeganie zasad BHP,
- praca zespołowa – nauka pracy w zespole, realizacja projektów w grupach.
Szkoły mogą wnioskować o wyposażenie jednej lub obu pracowni, w zależności od potrzeb dydaktycznych i programu nauczania.
Wyposażenie pracowni i kategorie produktów w programie Pracownie Kompas jutra
W ramach wyposażenia lub doposażenia pracowni przyrodniczej mogą być zakupione sprzęty, narzędzia lub pomoce
dydaktyczne do prowadzenia zajęć przyrody, takie jak:
1) anemometr wiatrakowy elektroniczny z pomiarem temperatury;
2) apteczka ścienna z wyposażeniem;
3) atlas przyrodniczy;
4) bagietka szklana;
5) butelka z polipropylenu z korkiem: 250 ml, 500 ml;
6) butelka z kroplomierzem;
7) cyfrowy mikroskop USB;
8) czajnik elektryczny;
9) model czaszki człowieka;
10) deszczomierz;
11) elektrometr Brauna;
12) fartuchy laboratoryjne dla uczniów i nauczycieli;
13) globus fizyczny;
14) globus indukcyjny;
15) kamera IP (Internet Protocol);
16) kieliszki 50 ml;
17) kolba kulista płaskodenna 500 ml;
18) model komórki roślinnej;
19) kompas do map;
20) komplet pałeczek do elektryzowania;
21) koszyki plastikowe;
22) krystalizator z wylewem: 300 ml, 900 ml;
23) kwasomierz glebowy Helliga;
24) lejki laboratoryjne z polipropylenu;
25) model przekroju liścia;
26) lornetka;
27) lupa;
28) lusterka bezpieczne płaskie;
29) lusterka bezpieczne wklęsło-wypukłe;
30) łopatka metalowa;
31) magnesy neodymowe;
32) magnetyzm kuli ziemskiej – zestaw doświadczalny;
33) mała stacja pogody;
34) mapa fizyczna Polski;
35) mapa fizyczna świata;
36) mapa fizyczna lub konturowa Europy;
37) mapa konturowa Polski;
38) mapa polityczna świata;
39) mapa polityczno-administracyjna Europy;
40) menzurki;
41) mikroskop;
42) model oka;
43) model płyt tektonicznych i wulkanów;
44) model serca;
45) model szkieletu;
46) model Ziemi;
47) moździerze z tłuczkiem;
48) myjka (płukanka) do oczu;
49) okulary laboratoryjne dla uczniów i nauczycieli;
50) oprogramowanie komputerowe służące np. do obliczania śladu węglowego, analizy zdjęć satelitarnych, analizy danych
przestrzennych, w tym np. obliczania zasobów wody lub prognozowania ryzyka powodzi lub suszy;
51) pęseta plastikowa;
52) pierścień Gravesandego;
53) pipeta kapilarna;
54) pipeta Pasteura;
55) porównawcze sześciany – równa objętość / różna masa – 25 mm – 10 sztuk (pudełko);
56) preparaty mikroskopowe;
57) probówka: 10 ml, 20 ml;
58) próbki kamieni szlachetnych;
59) próbki metali i minerałów;
60) próbki szkła i pochodnych;
61) przewodność cieplna metali – przyrząd lub zestaw doświadczalny;
62) rodzaje owadów w pleksi
63) rodzaje ukształtowania powierzchni – zestaw;
64) rozszerzalność liniowa metali – przyrząd doświadczalny;
65) rurki PCV (do poboru gleby);
66) sitka o różnej średnicy do przesiewania piasku;
67) statyw laboratoryjny z osprzętem;
68) statyw metalowy (do probówek);
69) statyw na mapy;
70) strzykawki 20 ml;
71) szalka Petriego;
72) szczotka do probówek;
73) szczotki laboratoryjne do zmywania;
74) szkiełka nakrywkowe;
75) szkiełka podstawowe;
76) taca z polipropylenu;
77) taśma miernicza;
78) taśma pomiarowa;
79) teleskopowa zapalniczka;
80) tellurium;
81) termometr ostrzowy;
82) termometr pokazowy;
83) model budowy ucha;
84) uniwersalne papierki wskaźnikowe;
85) waga 5 kg;
86) waga jubilerska: 200 g, 500 g;
87) wózek półkowy (z co najmniej 2 półkami);
88) wskaźnik teleskopowy;
89) zestaw badacza magnetycznych relacji;
90) zestaw demonstracji przewodnictwa cieplnego;
91) zestaw do infuzji;
92) zestaw lejków różnej wielkości dla nauczyciela – 5 sztuk;
93) zestaw magnesów;
94) zestaw odczynników do NPP;
95) zestaw preparacyjny;
96) zestaw skał i minerałów;
97) zestaw soczewek;
98) zestaw termometrów;
99) zestaw znaków ostrzegawczych z regulaminami;
100) zlewka szklana: 50 ml, 100 ml, 250 ml, 500 ml;
101) drony edukacyjne;
102) elektroniczne czujniki parametrów środowiskowych, takich jak temperatura, tlen, wilgotność, pH, natężenie światła;
103) statyw do lejków.
W ramach wyposażenia lub doposażenia pracowni praktyczno-technicznej mogą być zakupione sprzęty, narzędzia
lub pomoce dydaktyczne do prowadzenia zajęć praktyczno-technicznych, takie jak:
1) stół warsztatowy (opcjonalnie z nadbudową);
2) stół warsztatowy z nadbudową i oświetleniem;
3) stół nauczycielski – demonstracyjny z kontenerkiem;
4) szafa narzędziowa;
5) taboret warsztatowy;
6) pojemnik warsztatowy;
7) skrzynka narzędziowa;
8) przymiar stalowy;
9) miara krawiecka;
10) kątownik stolarski;
11) nożyk;
12) nożyce do blachy;
13) szczypce uniwersalne;
14) szczypce precyzyjne wydłużone proste;
15) pilnik ślusarski okrągły;
16) pilnik ślusarski płaski;
17) pilnik ślusarski trójkątny;
18) tarnik płaski;
19) tarnik półokrągły;
20) tarnik okrągły;
21) imadło stołowe;
22) imadło maszynowe;
23) ścisk stolarski;
24) piła mała naprężna;
25) piła włosowa ręczna;
26) piła grzbietnica;
27) skrzynka uciosowa;
28) młotek ślusarski;
29) wkrętak krzyżakowy PH1;
30) wkrętak krzyżakowy PH2;
31) miernik uniwersalny;
32) automatyczny ściągacz izolacji;
33) suwmiarka;
34) igły do szycia ręcznego;
35) igła cerówka;
36) kolec (szydło);
37) zszywacz tapicerski;
38) okulary ochronne stanowiskowe;
39) rękawice ochronne;
40) oprogramowanie komputerowe służące np. do planowania i zarządzania projektami, tworzenia wizualizacji, wykresów,
schematów oraz programowania graficznego;
41) gogle przeciwodpryskowe;
42) wiertarka kolumnowa lub wiertarka elektryczna na statywie;
43) wiertarko-wkrętarka akumulatorowa
44) pistolet do klejenia na gorąco;
45) stacja lutownicza i pirograf lub wypalarka do drewna;
46) maszyna do szycia;
47) wyrzynarka stołowa;
48) szlifierka tarczowa;
49) instrukcja BHP dotycząca obchodzenia się narzędziami ręcznymi;
50) instrukcja BHP bezpiecznej obsługi wiertarki;
51) instrukcja BHP przy obsłudze maszyn szwalniczych;
52) instrukcja BHP przy obsłudze wyrzynarki stołowej;
53) instrukcja BHP przy obsłudze szlifierki tarczowej;
54) instrukcja BHP pierwszej pomocy;
55) apteczka ścienna z wyposażeniem;
56) gaśnica;
57) nakładka ochronna na blat ławki szkolnej;
58) zmiotka z szufelką;
59) żelazko;
60) fartuszek;
61) deska do prasowania.
Wszystkie produkty muszą posiadać deklarację CE, być fabrycznie nowe i mieć instrukcje użytkowania w języku polskim. Placówki dobierają je zgodnie z diagnozą potrzeb i posiadanym już wyposażeniem, aby maksymalnie wspierały realizację zajęć. Link do rozporządzenia z wykazem produktów: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/926
Jakie są kwoty wsparcia i harmonogram składania wniosków w programie Pracownie Kompas Jutra?
Na realizację programu Pracownie Kompas Jutra w latach 2026–2029 przeznaczone zostało łącznie 200 mln zł z budżetu państwa. Środki zostały podzielone na cztery lata realizacji programu – każdego roku na wsparcie zostało przeznaczone 50 mln zł.
Wsparcie finansowe dla szkół i placówek wynosi od 10 000 zł do 30 000 zł, przy obowiązkowym wkładzie własnym minimum 20%. Wkład własny może zostać wniesiony zarówno w formie finansowej, jak i rzeczowej. Wkład rzeczowy może obejmować m.in. sprzęt komputerowy, pomoce dydaktyczne zakupione przez organ prowadzący ze środków własnych w roku składania wniosku, przed dniem jego złożenia.
Rok 2026 jest pierwszym rokiem realizacji programu Pracownie Kompas Jutra, dlatego harmonogram składania wniosków został dostosowany do rozpoczęcia całego procesu i znacząco różni się od terminów obowiązujących w kolejnych latach. Dyrektorzy szkół zostali postawieni przed koniecznością sprawnego przygotowania dokumentacji, przeprowadzenia diagnozy potrzeb oraz określenia zakresu planowanego wyposażenia pracowni.
Aby sprawnie przejść przez kolejne etapy aplikowania, warto już teraz zapoznać się z pełnym harmonogramem programu – od momentu przygotowania wniosku, poprzez przekazanie dokumentów, aż po etap kwalifikacji i przekazania środków.
Dzięki wcześniejszemu przygotowaniu placówki mogą lepiej zaplanować zakupy i stworzyć pracownie odpowiadające rzeczywistym potrzebom uczniów oraz nauczycieli. Szczegółowy przebieg procesu składania wniosków oraz najważniejsze terminy przedstawiamy poniżej:
Program umożliwia przyznanie wsparcia tylko jeden raz w całym okresie jego realizacji.
Czym jest diagnoza potrzeb i jak dobrać wyposażenie do pracowni zgodnie z programem Pracownie Kompas Jutra?
Diagnoza potrzeb pozwala określić, jakie wyposażenie będzie rzeczywiście potrzebne do prowadzenia zajęć. Jej celem jest dopasowanie zakupów do aktualnego wyposażenia placówki, liczby uczniów, sposobu prowadzenia zajęć oraz planowanych działań dydaktycznych.
Dzięki diagnozie szkoła może świadomie zaplanować, jakie sprzęty, narzędzia i pomoce dydaktyczne najlepiej wesprą nauczycieli oraz uczniów w nauce przez doświadczenie, eksperymentowanie i pracę projektową. W tym celu nauczyciele analizują codzienne aktywności uczniów, rodzaj prowadzonych zajęć i dostępność dotychczasowego wyposażenia. Pozwala to stworzyć pracownię, która będzie funkcjonalna.
Warto pamiętać, że diagnoza potrzeb jest wymogiem programu Pracownie Kompas Jutra i stanowi obowiązkowy element dokumentacji składanej wraz z wnioskiem o udział w programie.
Poprawnie przeprowadzona diagnoza potrzeb składa się z kilku etapów:
1. Analiza obecnego stanu pracowni
- Sprawdź aktualne wyposażenie (narzędzia, sprzęt cyfrowy, pomoce dydaktyczne).
- Oceń stan techniczny sprzętu – czy jest sprawny, bezpieczny i funkcjonalny.
- Zanotuj brakujące elementy, które są niezbędne do realizacji podstawy programowej.
2. Określenie potrzeb edukacyjnych
- Zidentyfikuj, jakie treści będą realizowane zgodnie z nową podstawą programową.
- Zwróć uwagę na rodzaje zajęć: eksperymenty, obserwacje, prace warsztatowe, projekty zespołowe.
- Uwzględnij liczbę uczniów w klasach i dostępność stanowisk pracy.
3. Konsultacje z nauczycielami
- Nauczyciele najlepiej wiedzą, jakie pomoce są potrzebne do efektywnego prowadzenia zajęć.
- Zbierz informacje o preferencjach i sugestiach dotyczących narzędzi, modeli edukacyjnych i sprzętu.
4. Określenie priorytetów
- Podziel wyposażenie na kategorie: przyrodnicze lub praktyczno-techniczne.
- Wyznacz priorytety zakupów – co jest najważniejsze.
Sporządzony dokument zawierający wszystkie zebrane informacje z poprzednich etapów, należy podpisać przez nauczycieli i dyrektora. Diagnozę należy załączyć do wniosku o dofinansowanie.
Przykładowe wzory diagnozy potrzeb na oba rodzaje pracowni znajdą Państwo w linkach poniżej:
Podsumowanie
Pytania i odpowiedzi
Czym jest indywidualny wskaźnik zamożności jednostki samorządu terytorialnego?
To wskaźnik określający sytuację finansową danej jednostki samorządu terytorialnego. Jest jednym z kryteriów branych pod uwagę przy ocenie wniosków w przypadku większej liczby zgłoszeń niż dostępnych środków.
Czy w ramach programu można zakupić narzędzia cyfrowe np. mapy?
Tak, jeśli dane wyposażenie wspiera realizację celów programu oraz zajęć przyrodniczych lub praktyczno-technicznych. Do takich pomocy mogą należeć m.in. cyfrowe narzędzia edukacyjne, interaktywne mapy czy rozwiązania wspierające prowadzenie zajęć.
Czy wkład własny musi być rzeczowy czy finansowy?
Wkład własny może zostać wniesiony zarówno w formie finansowej, jak i rzeczowej. Wkład rzeczowy może obejmować m.in. sprzęt komputerowy, pomoce dydaktyczne zakupione przez organ prowadzący ze środków własnych w roku składania wniosku, przed dniem jego złożenia.
Od czego zależy czy szkoła otrzyma 10 000 zł czy 30 000 zł?
Wysokość przyznanego wsparcia zależy od zakresu planowanego doposażenia pracowni oraz uzasadnienia potrzeb szkoły wynikających z przeprowadzonej diagnozy.
Ile razy można otrzymać wsparcie finansowe?
Każda placówka może otrzymać wsparcie tylko jeden raz w całym okresie realizacji programu.
Czy diagnoza potrzeb jest obowiązkowa?
Tak. Rozporządzenie (Dz.U. 2026 poz. 926) wymienia diagnozę potrzeb jako jeden z elementów wniosku o udział w programie, a § 2 ust. 4 nakazuje dobierać wyposażenie na jej podstawie. Bez diagnozy wniosek jest niekompletny.
Gdzie znajdę rozporządzenie?
Rozporządzenie Rady Ministrów dotyczące programu Pracownie Kompas Jutra jest dostępne w Dzienniku Ustaw, na stronach rządowych poświęconych programowi oraz w poniższym linku: