Je\u017celi w odbiorze nat\u0119\u017cenia d\u017awi\u0119k\u00f3w nie mamy \u017cadnych problem\u00f3w, pierwszy warunek dla najprostszej recepcji d\u017awi\u0119k\u00f3w, czyli dostrze\u017ceniu dzia\u0142ania bod\u017aca lub tego, \u017ce bodziec przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 jest spe\u0142niony. Dzi\u0119ki prawid\u0142owemu s\u0142uchowi dziecko mo\u017ce spostrzega\u0107 pojawienie si\u0119 d\u017awi\u0119ku, czas jego trwania, znikni\u0119cie. Motywuje to malucha do dzia\u0142ania, poznawania \u015bwiata, ruchu. Nast\u0119pnie zaczyna on spostrzega\u0107 to, czy d\u017awi\u0119k jest cichy, czy g\u0142o\u015bny; czy jest szybki czy wolny, trwa d\u0142ugo czy kr\u00f3tko. Te umiej\u0119tno\u015bci s\u0105 pod\u0142o\u017cem do rozwijania bardziej z\u0142o\u017conych proces\u00f3w jak rozpoznawanie, r\u00f3\u017cnicowanie i zapami\u0119tywanie d\u017awi\u0119k\u00f3w najpierw tych najprostszych a\u017c do bardziej z\u0142o\u017conych [s\u0142owa, sylaby, g\u0142oski]. Taka zdolno\u015b\u0107 do wyodr\u0119bniania i identyfikacji d\u017awi\u0119k\u00f3w mowy pojawia si\u0119 ju\u017c u niemowl\u0105t.<\/p>\n
Rozr\u00f3\u017cnianie i wyodr\u0119bnianie d\u017awi\u0119k\u00f3w mowy <\/strong>to rozpoznanie, co najmniej dw\u00f3ch wra\u017ce\u0144 jako r\u00f3\u017cnych. Aby ten proces przebiega\u0142 prawid\u0142owo i nie zaburza\u0142 rozwoju mowy dziecko powinno prawid\u0142owo r\u00f3\u017cnicowa\u0107 najmniejsze elementy j\u0119zyka fonemy\/g\u0142oski. Fonemy odr\u00f3\u017cniamy na zasadzie opozycji: d\u017awi\u0119czna \u2013 bezd\u017awi\u0119czna, mi\u0119kka \u2013 twarda itp. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 ta wymaga wcze\u015bniejszego utrwalenia \u015blad\u00f3w (wzorc\u00f3w s\u0142uchowych) g\u0142osek w tylnej cz\u0119\u015bci g\u00f3rnego zawoju w okolicy skroniowej lewej p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgu. Zaburzenia w r\u00f3\u017cnicowaniu g\u0142osek powoduj\u0105 brak stabilno\u015bci ich wzorc\u00f3w s\u0142uchowych, co przejawia si\u0119 trudno\u015bciami w odr\u00f3\u017cnianiu wyraz\u00f3w podobnych brzmieniowo [kasa \u2013 kasza] i mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 zaburze\u0144 artykulacyjnych oraz trudno\u015bci w nauce czytania i pisania. Ponad to istotne jest opanowanie przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci odr\u00f3\u017cniania r\u00f3\u017cnych d\u017awi\u0119k\u00f3w stanowi\u0105cych t\u0119 sam\u0105 klas\u0119 g\u0142osek. Jest to zdolno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania jako\u015bci realizacji okre\u015blonych fonem\u00f3w, np. dostrzegania r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy brzmieniem g\u0142oski \/s\/ i \/s\/ realizowanej mi\u0119dzyz\u0119bowo. Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce dziecko ma odpowiedni\u0105 k<\/strong>ontrol\u0119 s\u0142uchow\u0105 w\u0142asnych wypowiedzi<\/strong>, ale sprawno\u015bci realizacyjne na poziomie zbyt niskim, aby prawid\u0142owo wypowiada\u0107 niekt\u00f3re g\u0142oski, np. gdy kto\u015b pyta: \u201ePowiedz, czy dobrze powiedzia\u0142am? To jest safa.<\/em>\u201d Dziecko reaguje: \u201eNie, nie m\u00f3wi si\u0119 safa tylko safa\u201d. Taka wypowied\u017a \u015bwiadczy o tym, \u017ce nie opanowa\u0142o ono prawid\u0142owej realizacji g\u0142oski, ale ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 jej prawid\u0142owego brzmienia. Percepcja s\u0142uchowa w\u0142asnych wypowiedzi wymaga jednoczesnego zaanga\u017cowania struktur odpowiedzialnych za percepcj\u0119 s\u0142uchow\u0105, kinezj\u0119 i kinestezj\u0119. Dziecko zazwyczaj najwi\u0119cej energii po\u015bwi\u0119ca na sam\u0105 czynno\u015b\u0107 prawid\u0142owego m\u00f3wienia, st\u0105d kontrola s\u0142uchowa mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ca i w efekcie pope\u0142nia ono b\u0142\u0119dy artykulacyjne. U dziecka z obni\u017con\u0105 autokontrol\u0105 wypowiedzi zaburzenia artykulacyjne b\u0119d\u0105 si\u0119 d\u0142ugo utrzymywa\u0107, dlatego wa\u017cne jest, aby w terapii\u00a0 pracowa\u0107 nie tylko nad realizacj\u0105, ale te\u017c s\u0142uchowym r\u00f3\u017cnicowaniem g\u0142osek. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 analizy i syntezy g\u0142oskowej\/ sylabowej, <\/strong>czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u015bwiadomego wyr\u00f3\u017cniania g\u0142osek\/sylab w s\u0142owach z zachowaniem kolejno\u015bci i \u0142\u0105czenia g\u0142osek\/sylab w ca\u0142o\u015b\u0107 brzmieniow\u0105 to kolejny proces s\u0142uchowy. Jest on szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla opanowania przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce poprzedza go opanowanie przez dziecko prostszych czynno\u015bci jakimi s\u0105: okre\u015blanie liczby wyraz\u00f3w w zdaniu, wyd\u0142u\u017canie zdania poprzez dodanie s\u0142owa lub odwrotnie, przekszta\u0142cenia zdania poprzez odj\u0119cie s\u0142owa. Wa\u017cnym aspektem\u00a0 wymienionych umiej\u0119tno\u015bci jest pami\u0119\u0107 s\u0142uchowa.<\/strong>\u00a0 Umo\u017cliwia\u00a0 ona przywo\u0142ywanie wyobra\u017ce\u0144 d\u017awi\u0119k\u00f3w mowy, przechowywanie w pami\u0119ci wzorc\u00f3w s\u0142uchowych wyraz\u00f3w, czyli pami\u0119\u0107 ich d\u0142ugo\u015bci (liczby wyraz\u00f3w w zdaniu, sylab w wyrazie,\u00a0 g\u0142osek w sylabie) i\u00a0\u00a0 ich kolejno\u015bci.<\/p>\n Jest to tak\u017ce zdolno\u015b\u0107 zatrzymywania w pami\u0119ci ci\u0105gu wyraz\u00f3w po\u0142\u0105czonych zwi\u0105zkami logiczno \u2013 gramatycznymi. Jest ona istotna zar\u00f3wno dla nadawania, jaki i odbioru mowy. Dziecko zapami\u0119tuje sekwencje s\u0142\u00f3w, zda\u0144, lecz bez kojarzenia d\u017awi\u0119k\u00f3w mowy z\u00a0 ich znaczeniem, komunikacja nie by\u0142aby mo\u017cliwa. Semantyzacja d\u017awi\u0119k\u00f3w mowy\u00a0 <\/strong>jest umiej\u0119tno\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej mamy do czynienia przede wszystkim z \u0142\u0105czeniem wzorc\u00f3w s\u0142uchowych wyraz\u00f3w z\u00a0odpowiednimi poj\u0119ciami, przypisywaniem znacze\u0144 wypowiedziom, a\u00a0co za tym idzie z\u00a0powstawaniem odmiennych reakcji na bod\u017ace.<\/p>\n Tak wi\u0119c, sam prawid\u0142owy s\u0142uch fizjologiczny nie gwarantuje nam tego, \u017ce rozw\u00f3j mowy b\u0119dzie przebiega\u0142 prawid\u0142owo. Jest on baz\u0105 do nabywania przez dziecko coraz bardziej z\u0142o\u017conych umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 mu wraz z do\u015bwiadczeniem coraz wi\u0119cej us\u0142ysze\u0107 i zrozumie\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Ciekawostka.<\/strong><\/p>\n Poza wymienionymi funkcjami s\u0142uchowymi, cz\u0142owiek ma jeszcze tzw. s\u0142uch muzyczny. Jest to \u00a0jedna z podstawowych zdolno\u015bci muzycznych. Jest w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 z\u0142o\u017con\u0105, w kt\u00f3rej mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka odr\u0119bnych, nie zawsze zale\u017cnych od siebie jako\u015bci: s\u0142uch wysoko\u015bciowy (melodyczny), harmoniczny (analityczny), rytmiczny, tembrowy (barwowy), dynamiczny. S\u0142uch wysoko\u015bciowy, czyli zdolno\u015b\u0107 do rozr\u00f3\u017cniania wysoko\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 relatywny (wzgl\u0119dny) lub absolutny. Posiadanie s\u0142uchu relatywnego pozwala na okre\u015blenie wysoko\u015bci d\u017awi\u0119ku na podstawie rozpoznania interwa\u0142u dziel\u0105cego go od d\u017awi\u0119ku wzorcowego. S\u0142uch absolutny rejestruje bezwzgl\u0119dn\u0105 wysoko\u015b\u0107 ka\u017cdego d\u017awi\u0119ku. Ten rodzaj s\u0142uchu ma oko\u0142o 5% ludzi. Jest on prawdopodobnie zdolno\u015bci\u0105 wrodzon\u0105 i ujawnia si\u0119 we wczesnym dzieci\u0144stwie<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n A teraz propozycje pomocy dydaktycznych, z kt\u00f3rymi b\u0119dziecie mogli w spos\u00f3b prosty i przyjemny stymulowa\u0107 i rozwija\u0107 percepcj\u0119 i uwag\u0119 s\u0142uchowa dziecka.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/rytmy-i-dzwieki.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/akademia-bambika-studio-nagran.jpg\")
<\/p>\n