{"id":3631,"date":"2022-12-16T10:29:45","date_gmt":"2022-12-16T09:29:45","guid":{"rendered":"http:\/\/mojebambino.pl\/blog\/?p=3631"},"modified":"2025-06-30T15:24:30","modified_gmt":"2025-06-30T13:24:30","slug":"dziecko-mutystyczne-w-szkole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/","title":{"rendered":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE"},"content":{"rendered":"[vc_row type=&#8221;in_container&#8221; full_screen_row_position=&#8221;middle&#8221; column_margin=&#8221;default&#8221; column_direction=&#8221;default&#8221; column_direction_tablet=&#8221;default&#8221; column_direction_phone=&#8221;default&#8221; scene_position=&#8221;center&#8221; text_color=&#8221;dark&#8221; text_align=&#8221;left&#8221; row_border_radius=&#8221;none&#8221; row_border_radius_applies=&#8221;bg&#8221; overflow=&#8221;visible&#8221; overlay_strength=&#8221;0.3&#8243; gradient_direction=&#8221;left_to_right&#8221; shape_divider_position=&#8221;bottom&#8221; bg_image_animation=&#8221;none&#8221;][vc_column column_padding=&#8221;no-extra-padding&#8221; column_padding_tablet=&#8221;inherit&#8221; column_padding_phone=&#8221;inherit&#8221; column_padding_position=&#8221;all&#8221; column_element_direction_desktop=&#8221;default&#8221; column_element_spacing=&#8221;default&#8221; desktop_text_alignment=&#8221;default&#8221; tablet_text_alignment=&#8221;default&#8221; phone_text_alignment=&#8221;default&#8221; background_color_opacity=&#8221;1&#8243; background_hover_color_opacity=&#8221;1&#8243; column_backdrop_filter=&#8221;none&#8221; column_shadow=&#8221;none&#8221; column_border_radius=&#8221;none&#8221; column_link_target=&#8221;_self&#8221; column_position=&#8221;default&#8221; gradient_direction=&#8221;left_to_right&#8221; overlay_strength=&#8221;0.3&#8243; width=&#8221;1\/1&#8243; tablet_width_inherit=&#8221;default&#8221; animation_type=&#8221;default&#8221; bg_image_animation=&#8221;none&#8221; border_type=&#8221;simple&#8221; column_border_width=&#8221;none&#8221; column_border_style=&#8221;solid&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; text_direction=&#8221;default&#8221;]\n<h1 style=\"text-align: center;\">Dziecko mutystyczne w szkole<\/h1>\n<pre>SPIS TRE\u015aCI:<\/pre>\n<ul>\n<li><a href=\"#1\">Og\u00f3lne za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce pracy z dzieckiem z mutyzmem w przedszkolu\/szkole.<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#2\">Codzienna praca z dzieckiem z mutyzmem<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#3\">Jak ocenia\u0107 post\u0119py szkolne dziecka niem\u00f3wi\u0105cego?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#4\">Jak wspiera\u0107 dziecko z mutyzmem w obszarze emocjonalnym?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#5\">Dziecko z mutyzmem, a jego r\u00f3wie\u015bnicy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#6\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2><a name=\"1\"><\/a><strong>Og\u00f3lne za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce pracy z dzieckiem z mutyzmem w przedszkolu\/szkole.<\/strong><\/h2>\n<p>Dziecko ze zdiagnozowanym mutyzmem wybi\u00f3rczym powinno uczy\u0107 si\u0119 w grupie przedszkolnej\/szkolnej klasie oraz by\u0107 obj\u0119te opiek\u0105 psychologiczn\u0105. Oddzia\u0142ywania w plac\u00f3wce musz\u0105 by\u0107 skoordynowane z dzia\u0142aniami terapeutycznymi poza ni\u0105.<\/p>\n<p>W terapii bardzo wa\u017cny jest udzia\u0142 rodzic\u00f3w i nauczycieli oraz ich \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca. Prze\u0142amywanie trudno\u015bci w m\u00f3wieniu na si\u0142\u0119 i\/lub bez mo\u017cliwo\u015bci wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i informacji mo\u017ce bowiem doprowadzi\u0107 do nasilenia zaburzenia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze wskazania dla nauczycieli pracuj\u0105cych z dzieckiem z mutyzmem wybi\u00f3rczym dotycz\u0105 uwzgl\u0119dniania podwy\u017cszonego poziomu l\u0119ku przed m\u00f3wieniem. Podstawowe zasady:<\/p>\n<ul>\n<li>Nie wymagamy od dziecka m\u00f3wienia, nie przymuszamy do kontaktu werbalnego, nie komentujemy i nie oceniamy jego trudno\u015bci.<\/li>\n<li>Zach\u0119camy dziecko do relacji z r\u00f3wie\u015bnikami, uczestniczenia w zaj\u0119ciach, ale nie k\u0142adziemy nacisku na komunikaty werbalne.<\/li>\n<li>Okazujemy dziecku zrozumienie i akceptacj\u0119 faktu, \u017ce potrzebuje sporo czasu, \u00a0by zacz\u0105\u0107 m\u00f3wi\u0107. Nie oznacza to rezygnowania z m\u00f3wienia do dziecka (tylko dlatego, \u017ce nie odpowiada). Staramy si\u0119 zach\u0119ca\u0107 do kontaktowania si\u0119 poprzez gesty i mimik\u0119.<\/li>\n<li>Wzmacniany ka\u017cd\u0105 form\u0119 interakcji i prze\u0142amywania l\u0119ku, a p\u00f3\u017aniej \u2013 pr\u00f3by m\u00f3wienia, ale zachowuj\u0105c umiar w chwaleniu.<\/li>\n<li>W porozumieniu z rodzicami oraz psychologiem wyznaczamy dziecku realistyczne cele, dostosowane do jego mo\u017cliwo\u015bci.<\/li>\n<li>Dbamy o zwi\u0119kszanie pewno\u015bci siebie w kontaktach spo\u0142ecznych.<\/li>\n<li>Pomagamy rozwija\u0107 samodzielno\u015b\u0107, nie wyr\u0119czamy podopiecznego z zada\u0144 &#8211; raczej staramy si\u0119 da\u0107 mu odpowiednie wskaz\u00f3wki albo zrobi\u0107 co\u015b wsp\u00f3lnie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"2\"><\/a><strong>Codzienna praca z dzieckiem z mutyzmem.<\/strong><\/h2>\n<p>Prac\u0119 zaczynamy ju\u017c na etapie przyjmowania dziecka do przedszkola\/szko\u0142y, je\u015bli to mo\u017cliwe nawet przed rozpocz\u0119ciem roku szkolnego. Dobrym pomys\u0142em jest zorganizowanie na terenie plac\u00f3wki spotkania dziecka i jego rodzic\u00f3w z przysz\u0142\u0105 wychowawczyni\u0105. Spotkanie ma na celu przede wszystkim nawi\u0105zanie indywidualnego kontaktu emocjonalnego z dzieckiem, przedstawienie si\u0119 oraz kr\u00f3tkie poinformowanie o tym, \u017ce nauczyciel zna i rozumie sytuacj\u0119 dziecka <em>(wiem od mamy, \u017ce na razie trudno Ci rozmawia\u0107, wiem, \u017ce chodzisz do pani psycholog i trenujesz odwag\u0119 do m\u00f3wienia, robisz post\u0119py, dlatego na razie my te\u017c b\u0119dziemy si\u0119 porozumiewa\u0107 troch\u0119 inaczej)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p>Nale\u017cy zapozna\u0107 dziecko z ustalonym wcze\u015bniej, wsp\u00f3lnie z rodzicem, sposobem sygnalizowania przez nie najwa\u017cniejszych potrzeb, gdy przebywa w szkole (wskazanie jak ma komunikowa\u0107 potrzeb\u0119 skorzystania z toalety, napicia si\u0119, \u017ce co\u015b boli itp. \u2013 w okresie pocz\u0105tkowym sprawdzaj\u0105 si\u0119 gesty i wcze\u015bniej przygotowane obrazki). Warto r\u00f3wnie\u017c oprowadzi\u0107 dziecko po szkole,\u00a0 pokaza\u0107 przysz\u0142\u0105 sal\u0119, toalety, \u015bwietlic\u0119, szatni\u0119 itp.<\/p>\n<p>Je\u015bli dziecko mutystyczne zosta\u0142o odpowiednio przygotowane do wej\u015bcia w nowe otoczenie, ma wsparcie psychologa i rodzic\u00f3w, nie wskazany jest sta\u0142y pobyt mamy\/taty z dzieckiem w szkole podczas lekcji. Tak\u0105 sytuacj\u0119 nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107, je\u015bli zaobserwujemy u uczennicy lub ucznia znaczne nasilanie si\u0119 zachowa\u0144 l\u0119kowych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W pierwszych tygodniach pobytu w przedszkolu\/szkole nadal pomagamy dziecku w zapoznawaniu si\u0119 z nowym otoczeniem i osobami \u2013 zach\u0119camy do aktywno\u015bci pozawerbalnych (np. bycia pomocnikiem nauczyciela \u2013 rozdawania kart pracy, podlania kwiat\u00f3w). W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci organizujemy zabawy i zaj\u0119cia, w kt\u00f3rych dziecko mo\u017ce uczestniczy\u0107 jako cz\u0142onek grupy (zamiast m\u00f3wienia mo\u017ce co\u015b pokaza\u0107 lub podawa\u0107).<\/p>\n<p>Zach\u0119camy, ale nie wywieramy presji do m\u00f3wienia. Staramy si\u0119 nie wyr\u0119cza\u0107 dziecka w komunikowaniu, nie udziela\u0107 odpowiedzi za nie, ale je\u015bli dziecko nie jest w stanie odpowiedzie\u0107 na pytanie, to po kilku sekundach nale\u017cy przeformu\u0142owa\u0107 pytanie na \u0142atwiejsze lub umo\u017cliwi\u0107 odpowied\u017a pozawerbaln\u0105 (np. poprzez wskazanie), a w razie konieczno\u015bci zaproponowa\u0107 inn\u0105 aktywno\u015b\u0107. Na tym etapie pracy nie oczekujemy odpowiedzi werbalnych na pytania.<\/p>\n<p>Bardzo cz\u0119sto dzieci mutystyczne pocz\u0105tkowo komunikuj\u0105 si\u0119 \u201eprzez\u201d rodzica lub kole\u017cank\u0119 (rodzic\/kole\u017canka powtarza zapytanie nauczyciela dziecku oraz przekazuje uzyskan\u0105 od dziecka wypowied\u017a do\u00a0 nauczyciela). Warto wyrazi\u0107 zgod\u0119 na wykonywanie przez dziecko zada\u0144 wsp\u00f3lnie z r\u00f3wie\u015bnikiem, wzajemne pomaganie sobie, prac\u0119 w parach (z zachowaniem uwa\u017cno\u015bci, by dziecko wspieraj\u0105ce nie czu\u0142o si\u0119 zbyt obci\u0105\u017cone).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W pierwszych tygodniach pobytu w szkole uwzgl\u0119dniamy kilka \u201edrobiazg\u00f3w\u201d, kt\u00f3re mog\u0105 u\u0142atwi\u0107 dziecku z mutyzmem funkcjonowanie w klasie:<\/p>\n<ul>\n<li>wprowadzanie pozawerbalnej formy powitania i po\u017cegnania, np. przybicie pi\u0105tki (je\u015bli dziecko ma k\u0142opot z powiedzeniem <em>dzie\u0144 dobry<\/em>),<\/li>\n<li>podczas sprawdzania listy obecno\u015bci nie wymaganie, by dzieci odpowiada\u0142y <em>jestem<\/em>, a zadawanie klasie pytania <em>czy jest dzi\u015b\u2026<\/em>\u00a0 i oczekiwanie od dzieci zespo\u0142owej odpowiedzi <em>tak\/nie<\/em>,<\/li>\n<li>unikanie aktywno\u015bci, podczas kt\u00f3rych ka\u017cde dziecko ma si\u0119 kolejno wypowiedzie\u0107 na forum klasy (zamiast tego &#8211; zadawanie pyta\u0144 dla ch\u0119tnych <em>kto chce powiedzie\u0107\u2026),<\/em><\/li>\n<li>posadzenie blisko nauczyciela, dzi\u0119ki temu zwi\u0119kszy si\u0119 jego poczucie bezpiecze\u0144stwa, wzro\u015bnie bezpo\u015brednia kontrola nauczyciela.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kiedy dziecko zacznie w miar\u0119 bezpiecznie czu\u0107 si\u0119 w szkole, nale\u017cy podj\u0105\u0107 prac\u0119 nad zwi\u0119kszaniem gotowo\u015bci do komunikacji i nawi\u0105zywaniem kontaktu s\u0142ownego. Prac\u0119 tak\u0105 wykonujemy na dodatkowych indywidualnych zaj\u0119ciach z dzieckiem, pocz\u0105tkowo mo\u017ce w nich uczestniczy\u0107 rodzic i\/lub dwoje, troje zaprzyja\u017anionych dzieci. Zaj\u0119cia (najlepiej 2-3 razy w tygodniu, po 20-30 min.) maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 pog\u0142\u0119bianiu relacji z nauczycielem i zmniejszaniu poziomu l\u0119ku. Tematyk\u0119 spotka\u0144 dostosowujemy do zainteresowa\u0144 dziecka, mog\u0105 to by\u0107: wsp\u00f3lne rysowanie, granie w gry, zabawy ruchowe, granie na instrumentach itp.<\/p>\n<p>Dop\u00f3ki dziecko nie b\u0119dzie nawi\u0105zywa\u0107 kontaktu s\u0142ownego &#8211; nie wymagamy odpowiedzi ustnych na pytania, umo\u017cliwiamy odpowiedzi poprzez wskazywanie (wska\u017anikiem, palcem), zaznaczanie na karcie pracy itp. Stosujemy zabawy w kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest wydawanie d\u017awi\u0119k\u00f3w (bez wypowiadania s\u0142\u00f3w), najpierw kr\u00f3tkich (np. samog\u0142oski), potem d\u017awi\u0119kona\u015bladowczych. Pocz\u0105tkowo mo\u017cemy zaproponowa\u0107 dziecku wypowiadanie ich\u00a0 szeptem. Staramy si\u0119 nie wyr\u0119cza\u0107 dziecka (po podaniu polecenia rozpocz\u0119cia czynno\u015bci) \u2013 zach\u0119camy do aktywno\u015bci, ale je\u015bli\u00a0 nie podejmie jej w ci\u0105gu 2-3 minut mo\u017cna zaproponowa\u0107 inn\u0105 form\u0119 dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Przyk\u0142adowe zabawy-ekspozycje do wykorzystania na zaj\u0119ciach: ka\u017cde dziecko przynosi nagran\u0105 przez siebie zagadk\u0119, wsp\u00f3lnie je ods\u0142uchujemy i zgadujemy; wszyscy obecni \u015bpiewaj\u0105 piosenk\u0119, najpierw bezg\u0142o\u015bnie ruszaj\u0105c ustami, potem szeptem, stopniowo g\u0142o\u015bniej i w ko\u0144cu &#8211; bardzo g\u0142o\u015bno.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kiedy dziecko zacznie nawi\u0105zywa\u0107 kontakt s\u0142owny (czasami trwa to kilka miesi\u0119cy) &#8211; podczas rozm\u00f3w pocz\u0105tkowo stosujemy proste pytania z wyborem (pozwalaj\u0105ce na odpowied\u017a <em>tak\/nie\/nie wiem)<\/em>, nast\u0119pnie z\u0142o\u017cone pytania z wyborem (<em>chcesz \u017c\u00f3\u0142t\u0105 czy zielon\u0105 kartk\u0119?<\/em>), a dopiero p\u00f3\u017aniej pytania otwarte. U\u017cywamy r\u00f3wnie\u017c pyta\u0144 naprowadzaj\u0105cych, podpowiadamy pierwsz\u0105 sylab\u0119, s\u0142owo. Zwykle, gdy ucze\u0144 zacznie porozumiewa\u0107 si\u0119 werbalnie w kontakcie indywidualnym, stopniowo przenosi t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 na forum klasy. Naszym zadaniem jest w\u00f3wczas zadbanie o neutraln\u0105 reakcj\u0119 otoczenia,<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pracuj\u0105c z dzieckiem mutystycznym, niezale\u017cnie od tego, na jakim etapie nawi\u0105zywania kontaktu werbalnego si\u0119 znajdujemy, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o kilku wa\u017cnych zasadach, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 dostosowywa\u0107 wymagania do mo\u017cliwo\u015bci ucznia. S\u0105 to:<\/p>\n<ul>\n<li>monitorowanie dzia\u0142a\u0144 dziecka, kontrolowanie tempa pracy i poziomu skupienia si\u0119 na wykonywanym zadaniu, dyskretne sprawdzanie \u0107wicze\u0144 wykonywanych przez nie samodzielnie,<\/li>\n<li>formu\u0142owanie polece\u0144 i pyta\u0144 w spos\u00f3b przejrzysty, sprawdzanie stopnia ich zrozumienia (podchodzenie do \u0142awki dziecka, dziecko mo\u017ce potwierdza\u0107 kiwni\u0119ciem g\u0142owy lub gestem, czy wie co ma robi\u0107), w razie potrzeby powtarzanie polece\u0144 przez nauczyciela,<\/li>\n<li>wyd\u0142u\u017cenie czasu na wykonywanie zada\u0144 sprawiaj\u0105cych trudno\u015b\u0107, dzielenie pracy na etapy, a w razie potrzeby zmniejszanie stopnia trudno\u015bci zada\u0144, udzielanie dodatkowych wskaz\u00f3wek i wyja\u015bnie\u0144,<\/li>\n<li>robienie kr\u00f3tkich przerw w czasie zaj\u0119\u0107,<\/li>\n<li>stosowanie r\u00f3\u017cnorodnych form pracy celem pobudzania uwagi dziecka, uzupe\u0142nianie tre\u015bci przekazywanych werbalnie formami wizualnymi (rysunki, wykresy) lub ruchowymi (gesty), stosowanie technik skojarzeniowych, pracowanie na konkretach,<\/li>\n<li>zezwalanie podczas lekcji na drobn\u0105 ruchliwo\u015b\u0107, roz\u0142adowuj\u0105c\u0105 napi\u0119cie emocjonalne (np. trzymanie gniotka).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Dziecko mutystyczne &#8211; j<a style=\"font-size: 16px;\" name=\"3\"><\/a>ak ocenia\u0107 post\u0119py szkolne dziecka niem\u00f3wi\u0105cego?<\/strong><\/h2>\n<p>Je\u015bli chodzi o ocenianie \u2013 sposoby przeprowadzania sprawdzian\u00f3w i\u00a0 kryteria oceniania powinny by\u0107 czasowo zindywidualizowane poprzez:<\/p>\n<ul>\n<li>stosowanie tzw. ocen terapeutycznych (opisowych, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych indywidualne post\u0119py dziecka, wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony w prac\u0119),<\/li>\n<li>umo\u017cliwienie dodatkowego poprawiania ew. negatywnych ocen,<\/li>\n<li>ocenianie np. umiej\u0119tno\u015bci czytania, opanowania pami\u0119ciowego wiersza z nagrania wykonanego w domu przez rodzica,<\/li>\n<li>pocz\u0105tkowo ocenianie umiej\u0119tno\u015bci i wiadomo\u015bci bez obecno\u015bci innych uczni\u00f3w,<\/li>\n<li>wyra\u017canie zgody na odpowiedzi ustne (je\u015bli dziecko nawi\u0105zuje ju\u017c kontakt s\u0142owny) bez obecno\u015bci klasy (na przerwie, po zako\u0144czeniu lekcji),<\/li>\n<li>podczas sprawdzian\u00f3w pisemnych &#8211; wyd\u0142u\u017cenie czasu przeznaczonego na wykonanie zada\u0144 lub zmniejszenie ilo\u015b\u0107 zada\u0144 do wykonaniaw przewidzianym dla ca\u0142ej klasy czasie, stosowanie test\u00f3w wyboru, zda\u0144 niedoko\u0144czonych, tekst\u00f3w z lukami.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><a name=\"4\"><\/a><strong>Jak wspiera\u0107 dziecko mutystyczne w obszarze emocjonalnym?<\/strong><\/h2>\n<p>Niezwykle istotn\u0105 kwesti\u0105 jest sta\u0142e dostarczanie dziecku wsparcia emocjonalnego w sytuacjach subiektywnie trudnych, dbanie o jego poczucie bezpiecze\u0144stwa, wzmacnianie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci oraz motywacji do pokonywania trudno\u015bci.<\/p>\n<p>Na bie\u017c\u0105co nale\u017cy ustala\u0107 i modyfikowa\u0107 z dzieckiem sposoby sygnalizowania swoich potrzeb, schematy post\u0119powania w chwilach, gdy czuje si\u0119 ono niespokojne, ma poczucie zagro\u017cenia, bycia niezrozumianym. Bardzo wa\u017cne, by wskaza\u0107 uczniowi osoby, kt\u00f3re mog\u0105 \u00a0s\u0142u\u017cy\u0107 pomoc\u0105 i wsparciem, do kt\u00f3rych mo\u017ce si\u0119 zg\u0142osi\u0107 podczas pobytu w szkole w razie utrzymywania si\u0119 z\u0142ego samopoczucia.<\/p>\n<p>Dziecko powinno mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c stworzon\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odpoczynku od nadmiaru otaczaj\u0105cych bod\u017ac\u00f3w oraz wyciszenia w sytuacjach nadmiernego pobudzenia (np. pobyt w gabinecie pedagoga, bibliotece).<\/p>\n<p>W okresach pogorszenia si\u0119 nastroju &#8211; na pocz\u0105tku zaj\u0119\u0107 zawsze dajmy uczniowi czas na \u201euspokojenie si\u0119\u201d, dodawajmy otuchy i wiary we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, sprawdzajmy\u00a0 wiadomo\u015bci w okresach poprawy samopoczucia. Unikajmy nag\u0142ych sytuacji oceniania wiedzy, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci uprzedzajmy (na przerwie lub na pocz\u0105tku lekcji), \u017ce b\u0119dzie o co\u015b zapytana\/y, co umo\u017cliwi przypomnienie wiadomo\u015bci, skoncentrowanie si\u0119, a tak\u017ce opanowanie napi\u0119cia emocjonalnego, cz\u0119sto blokuj\u0105cego wypowied\u017a.<\/p>\n<p>Dziecko mutystyczne wymaga w nieco wi\u0119kszym stopniu ni\u017c inni uczniowie doceniania drobnych osi\u0105gni\u0119\u0107 oraz wysi\u0142ku wk\u0142adanego w prac\u0119. Dlatego nale\u017cy stwarza\u0107 sytuacje umo\u017cliwiaj\u0105ce osi\u0105ganie sukces\u00f3w, podnoszenie wiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich uzyskania, bazowa\u0107 w pracy na mocnych stronach dziecka. Dzi\u0119ki pozytywnym wzmocnieniom, chwaleniu za wykonanie zada\u0144 z w\u0142asnej inicjatywy, zach\u0119caniu do ko\u0144czenia rozpocz\u0119tych zada\u0144 &#8211; u dziecka buduje si\u0119 poczucie sprawstwa, stopniowo zwi\u0119ksza si\u0119 samodzielno\u015b\u0107 i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w pracy, ro\u015bnie odwaga do wchodzenia w kontakt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"5\"><\/a><strong>Dziecko z mutyzmem, a jego r\u00f3wie\u015bnicy<\/strong><\/h2>\n<p>Wiele dzieci z mutyzmem wybi\u00f3rczym jest izolowanych spo\u0142ecznie. Dbanie o rozbudowanie kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych to wa\u017cny element terapii.<\/p>\n<p>Bardzo wa\u017cnym obszarem pracy jest zach\u0119canie do kontakt\u00f3w z r\u00f3wie\u015bnikami, zabaw podczas przerw, stwarzanie okazji do udzia\u0142u w zaj\u0119ciach zespo\u0142owych, do\u015bwiadczania mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142pracowania z innymi, przydzielanie okre\u015blonych r\u00f3l w grupie.<\/p>\n<p>Absolutnie nie nale\u017cy w obecno\u015bci ca\u0142ej klasy zwraca\u0107 uwagi na trudno\u015bci komunikacyjne uczennicy czy ucznia, komentowa\u0107 zauwa\u017conych \u201enietypowych\u201d zachowa\u0144, por\u00f3wnywa\u0107 zachowa\u0144 dziecka do innych.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c rodzice wymagaj\u0105 podpowiedzenia, w jaki spos\u00f3b maj\u0105 stopniowo zwi\u0119ksza\u0107 ilo\u015b\u0107 sytuacji i czas, kiedy ich dzieci mog\u0142yby komunikowa\u0107 si\u0119 z cz\u0142onkami dalszej rodziny, znajomymi, nie tylko w sytuacjach domowych, ale i miejscach publicznych.<\/p>\n<p>Zach\u0119cajmy rodzic\u00f3w, by zaprosili do domu jedn\u0105 z kole\u017canek z klasy, zorganizowali wsp\u00f3lne wyj\u015bcie itp.<\/p>\n<h2><a name=\"6\"><\/a><strong>I na zako\u0144czenie<\/strong><\/h2>\n<p>Praca z dzieckiem z mutyzmem jest du\u017co \u0142atwiejsza, gdy nauczyciel da sobie czas i przestrze\u0144 na zrozumienie tego problemu. Cz\u0119sto odczuwamy frustracj\u0119, \u017ce mimo naszych zabieg\u00f3w dziecko nie m\u00f3wi, ale wtedy warto sobie przypomnie\u0107, \u017ce przyczyn\u0105 nie s\u0105 nasze umiej\u0119tno\u015bci, czy niech\u0119\u0107 dziecka, a jego l\u0119k. Pomo\u017ce r\u00f3wnie\u017c ju\u017c wcze\u015bniej wspomniana mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bcis\u0142ej \u00a0wsp\u00f3\u0142pracy z \u00a0rodzicami, psychologiem, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i obserwacji (w spos\u00f3b bezpo\u015bredni oraz przy pomocy tzw. zeszytu do korespondencji).<\/p>\n<p>Zach\u0119camy do pobierania karty pracy &#8222;Autoportret&#8221; opracowanej przez ekspertk\u0119 Pani\u0105 Psycholog Agnieszke Wrzesiak.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>POBIERZ<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-size: 14px;\"><a href=\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/karta-pracy-mutyzm.pdf\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3640\" src=\"http:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/karta-pracy.png\" alt=\"\" width=\"607\" height=\"829\" srcset=\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/karta-pracy.png 607w, https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/karta-pracy-220x300.png 220w\" sizes=\"(max-width: 607px) 100vw, 607px\" \/><\/a><\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row type=&#8221;in_container&#8221; full_screen_row_position=&#8221;middle&#8221; column_margin=&#8221;default&#8221; column_direction=&#8221;default&#8221; column_direction_tablet=&#8221;default&#8221; column_direction_phone=&#8221;default&#8221; scene_position=&#8221;center&#8221; text_color=&#8221;dark&#8221; text_align=&#8221;left&#8221; row_border_radius=&#8221;none&#8221; row_border_radius_applies=&#8221;bg&#8221; overflow=&#8221;visible&#8221; overlay_strength=&#8221;0.3&#8243; gradient_direction=&#8221;left_to_right&#8221; shape_divider_position=&#8221;bottom&#8221; bg_image_animation=&#8221;none&#8221;][vc_column column_padding=&#8221;no-extra-padding&#8221; column_padding_tablet=&#8221;inherit&#8221; column_padding_phone=&#8221;inherit&#8221; column_padding_position=&#8221;all&#8221; column_element_direction_desktop=&#8221;default&#8221; column_element_spacing=&#8221;default&#8221; desktop_text_alignment=&#8221;default&#8221; tablet_text_alignment=&#8221;default&#8221; phone_text_alignment=&#8221;default&#8221; background_color_opacity=&#8221;1&#8243; background_hover_color_opacity=&#8221;1&#8243; column_backdrop_filter=&#8221;none&#8221; column_shadow=&#8221;none&#8221;&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6559,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,13],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.9.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog - porady pedagogiczne\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-16T09:29:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-30T13:24:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/PL-2022-13.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"663\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Pe\u0142ka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Pe\u0142ka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\"},\"author\":{\"name\":\"Aleksandra Pe\u0142ka\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/bc7d7e99b4a51ea8a262f28a0bf44834\"},\"headline\":\"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE\",\"datePublished\":\"2022-12-16T09:29:45+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-30T13:24:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\"},\"wordCount\":2291,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Dla ka\u017cdego\",\"Specjalne potrzeby edukacyjne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\",\"url\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\",\"name\":\"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-12-16T09:29:45+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-30T13:24:30+00:00\",\"description\":\"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog - porady pedagogiczne\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization\",\"name\":\"Blog - porady pedagogiczne\",\"url\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cropped-MOJE_BAMBINO_LOGO.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cropped-MOJE_BAMBINO_LOGO.png\",\"width\":248,\"height\":103,\"caption\":\"Blog - porady pedagogiczne\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/bc7d7e99b4a51ea8a262f28a0bf44834\",\"name\":\"Aleksandra Pe\u0142ka\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/901219d8c8ad75f8a1e14c285fcbac6a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/901219d8c8ad75f8a1e14c285fcbac6a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Pe\u0142ka\"},\"url\":\"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!","description":"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!","og_description":"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.","og_url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/","og_site_name":"Blog - porady pedagogiczne","article_published_time":"2022-12-16T09:29:45+00:00","article_modified_time":"2025-06-30T13:24:30+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":663,"url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/PL-2022-13.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Pe\u0142ka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Pe\u0142ka","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/"},"author":{"name":"Aleksandra Pe\u0142ka","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/bc7d7e99b4a51ea8a262f28a0bf44834"},"headline":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE","datePublished":"2022-12-16T09:29:45+00:00","dateModified":"2025-06-30T13:24:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/"},"wordCount":2291,"publisher":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization"},"articleSection":["Dla ka\u017cdego","Specjalne potrzeby edukacyjne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/","url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/","name":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE - porady eksperta!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#website"},"datePublished":"2022-12-16T09:29:45+00:00","dateModified":"2025-06-30T13:24:30+00:00","description":"Dziecko mutystyczne w klasie to nie lada wyzwanie dla nauczycieli. Przeczytaj wpis i skorzystaj z porad eksperta.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/2022\/12\/16\/dziecko-mutystyczne-w-szkole\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DZIECKO MUTYSTYCZNE W SZKOLE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/","name":"Blog - porady pedagogiczne","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#organization","name":"Blog - porady pedagogiczne","url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cropped-MOJE_BAMBINO_LOGO.png","contentUrl":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cropped-MOJE_BAMBINO_LOGO.png","width":248,"height":103,"caption":"Blog - porady pedagogiczne"},"image":{"@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/bc7d7e99b4a51ea8a262f28a0bf44834","name":"Aleksandra Pe\u0142ka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/901219d8c8ad75f8a1e14c285fcbac6a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/901219d8c8ad75f8a1e14c285fcbac6a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Pe\u0142ka"},"url":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3631"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8630,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631\/revisions\/8630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mojebambino.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}